CAL-XL: Onderzoek en kaderopleiding

In samenwerking met CAL-XL voert Keunstwurk een monitoring uit van De Reis en wordt er een kaderopleiding aangeboden voor makers die zich verder willen ontwikkelen op het gebied van community art.

Om de duurzaamheid van de methodiek van De Reis te garanderen en te zorgen dat de sociaal artistieke praktijk ook na 2018 gevoed wordt, is het van belang dat er in Friesland voldoende expertise is op dit gebied. Daarom ontwikkelt Keunstwurk in samenwerking met CAL-XL een kaderopleiding. De eerste editie is in het voorjaar van 2015 van start gegaan.

De volgende editie  van de kaderopleiding zal plaatsvinden in het voorjaar van 2017. In het najaar 2016 wordt er meer informatie bekend gemaakt hierover.

Opleiding 2015

Het programma van de opleiding bestond in 2015 uit:

  • Introductiedag (basis voor de eerste selectie)
  • LAB project: de kunstenaar/maker doet ervaring op in artistiek verkennend onderzoek in een project dat uitgevoerd wordt door een bekwaam artistiek leider (meester-gezel) (hierna tweede selectie)
  • Studiedagen:  6 studiedagen met kennisoverdracht en intervisie. De kunstenaar/maker ontwikkelt in deze periode zelfstandig een project en krijgt daarbij coaching van professionals
  • Lezingen: inspirerende lezingen die ook toegankelijk zijn voor mensen die niet in het officiële opleidingstraject zitten. 
  • Uitvoering van deelproject waarbij de maker gecoacht wordt vanaf de zijlijn door bekwame makers.

Selectie deelnemers kaderopleiding
Op zaterdag 9 mei 2015 vond op een boerderij in Rohel de selectiedag plaats van De Reis voor potentiele makers die de kaderopleiding willen volgen. De deelnemers hadden allemaal een korte pitch voorbereid waarin ze zichzelf presenteerden. Daarna volgde een discussie onder leiding van Sicco Cleveringa van CAL XL over interessante ontwikkelingen in Friesland die aanleiding zouden kunnen zijn voor een Reis-project. ’s Middags kregen de deelnemers een rondleiding van de boer over zijn bedrijf. Naar aanleiding van deze informatie kregen de makers de praktijkopdracht om in een korte performance de omgeving te laten zien vanuit hun ogen. Dit resulteerde in kunstobjecten in het weiland tot dansante wandelingen over het erf.

Op basis van de introductiedag zijn 13 makers geselecteerd.  Bij de selectie is o.a.  gekeken naar de ervaring in sociaal artistiek werken, maatschappelijke geëngageerdheid, motivatie van deelnemers, spreiding in kunstdisciplines en de binding met Friesland.De gelecteerde makers hebben stage gelopen in LAB projecten die in juni tot augustus plaatsvinden. Hierin doen de makers ervaring op met artistiek verkennend onderzoek onder leiding van een ervaren maker.  De LAB projecten zijn “Molke” onder leiding van Titia Bouwmeester van het 5e kwartier en “Verhalen uit de wijk”  onder leiding van Willy Bergsma.  

Uiteindelijk zijn 9 makers door naar de kaderopleiding die in september van start gaat. Dit zijn Siska Alkema, Willy van Assen, Lisette Bokma, Janneke de Haan, Caro Kroon, Henk de Lange, Hanna van Mourik Broekman, Jeanine Niemendal en  Marieke Veenstra. Deze kaderopleiding bestaat uit 6 studiedagen en inspirerende lezingen. Daarnaast gaan de makers hun eigen projecten ontwikkelen die in 2016 uitgevoerd worden. Hierbij krijgen ze individuele coaching van professionals.

 Bij de selectie van makers is gekeken naar:

  • Artistieke verbeeldingskracht:  sterk op het gebied van een of meerdere kunstdisciplines (niet te specifieke specialisatie)
  • Maatschappelijk engagement: visie op maatschappelijke ontwikkeling en affiniteit en praktijkervaring met sociaal artistiek werken
  • Ondernemend, gepassioneerd en leergierig
  • Bij voorkeur afkomstig uit Fryslân of Friezen om utens

Monitoring van De Reis

De monitoring van De Reis richt zich op twee aspecten: het uitwerken van de methodiek en het onderzoeken van de maatschappelijke impact. Deze aspecten hangen nauw met elkaar samen. De werkwijze heeft namelijk direct invloed op het maatschappelijk effect. De methodiek van de eerste editie dient als basis voor de nieuwe projecten van De Reis. In een intensief en gestructureerd onderzoek wordt deze methodiek verder door ontwikkeld en verbeterd. De verschillende culturele interventies dienen daarbij als casestudies voor het toetsen en voeden van de ontwikkeling van de methodiek. Zoals gezegd zijn de interventies verschillend van aard qua grootte, doelgroep en locatie. Tegelijkertijd zijn we benieuwd of en zo ja in hoeverre een culturele interventie, kort of langer lopend, ‘iets’ teweeg brengt. Of het bijdraagt aan de groei van de culturele en innovatieve kracht van een gemeenschap. We monitoren en evalueren acties die we uitvoeren.

CAL- XL heeft twee soorten scans ontwikkeld: de projectscan en de programmascan. Beide scans monitoren van de fase van formulering (vetrekpunt en doelen)  tot de oplevering (resultaten en impact). De projectscan doet dit voor ieder los project binnen De Reis, de programmascan doet dit voor het project De Reis in zijn totaliteit. Bij de projectscan spelen de makers en deelnemers zelf een grote rol. Daarbij wordt van binnen naar buiten naar het project gekeken. Bij de programmascan wordt er juist van buitenaf naar binnen gekeken om een totaalbeeld te creëren. De scans hebben drie functies: project- en programmaontwikkeling, programmamanagement en programmaevaluatie.