Evaluatie 4 jaar Fulkaan

- Hieronder leest u een verkorte versie van het evaluatierapport fulkaan 2013-2016 -

De kracht van muziek

fulkaan en ik hebben veel gemeen als het om muziek gaat. Muziek inspireert, verstilt, ontroert en verzoent. Muziek brengt mensen samen, scherpt het verstand en spreekt emoties aan. Muziek overstijgt culturen en overbrugt tegenstellingen. Muziek draagt bij aan de economie en vormt het sociale leven – een wereld zonder muziek kan niemand zich voorstellen. En mede dankzij fulkaan is die wereld een stuk mooier geworden.

In Fryslân is niet iedereen actief met muziek bezig en dat is lang niet altijd een bewuste keuze. De kracht van muziek kan in Fryslân versterkt worden, door het duidelijk onder de aandacht te brengen en te (leren) luisteren naar muziek. Belangrijk is ook de ervaring van zelf spelen en samen met anderen musiceren of zingen. Het maakt niet uit hoe of waar: als er maar voldoende mogelijkheden zijn om met muziek aan de slag te gaan. Voor wie het gewoon leuk vindt óf de droom heeft zijn leven aan muziek te wijden. Ik geloof heel erg in het principe ‘in ieder kind zit muziek’. Door fulkaan zorgen we ervoor dat kinderen en jongeren muzikaal verder kunnen, zich kunnen ontwikkelen en stappen gaan zetten. Daar ben ik ongelofelijk trots op en blij mee.

Douwe Zeldenrust, directeur Keunstwurk

Unieke verbindingen

De unieke verbindingen die binnen fulkaan zijn ontstaan (onder verschillende deelnemers, partners en professionals) hebben mij verrast. De waanzinnige inzet van alle betrokkenen die fulkaan-activiteiten tot een succes maakten bewonder ik. Ontroerend was de individuele groei van een deelnemer die uit zijn schulp kroop en uiteindelijk soleerde naast een Eric Vloeimans. Richting de toekomst wil ik andere disciplines bij fulkaan betrekken, zodat we nog meer kansen bieden aan meer talent. Deelnemers krijgen daarin nog meer de hoofdrol door actiever mee te denken over toekomstige activiteiten. Ik sta te trappelen om fulkaan verder uit te bouwen gebruikmakend van al het beschikbare culturele goud van Fryslân!

Johannes Terpstra, projectleider fulkaan

fulkaan, de kans voor talent

Het project fulkaan 2013-2016 in een notendop:
fulkaan is de titel voor een veelzijdig project, geïnitieerd door Keunstwurk en primair gericht op vernieuwende talentontwikkeling in de muziek. Er is samen met partijen uit het veld een continu uitdijende omgeving gecreëerd waarin Friese getalenteerden in de leeftijd van 12-25 jaar doorlopend inspiratie- en leermomenten zijn geboden. Er is geëxperimenteerd met verschillende constructieve werkvormen. Met onder andere workshops, ateliers, zomerkampen, masterclasses, verschillende unieke podiumpresentaties en het aangaan van cross-overs is de intrinsieke motivatie van kunstzinnig georiënteerde jongeren aangewakkerd, op een wijze die voorheen in Fryslân nog niet was toegepast. De achterliggende gedachte van het project was dat de opgedane inspiratie en kennis door het talent mee terug genomen zou worden naar de eigen omgeving om die daar te delen. En zo anderen te inspireren en te motiveren, waardoor (bestaand en nieuw) talent de kans krijgt zich verder te ontwikkelen. fulkaan bleek als omgeving, werk- en benaderingswijze niet alleen op muzikaal vlak, maar ook op andere kunstdisciplines goed toepasbaar. 

De noodzaak van het project
In januari 2013 hebben Provinciale Staten van Fryslân de integrale beleidsnota cultuur, taal en onderwijs Provincie Fryslân, Grinzen Oer  vastgesteld. In deze nota benadrukt de provincie onder meer dat talent in Fryslân kansen moet krijgen zich te ontwikkelen;  bij voorkeur in een doorgaande lijn. Meerdere oorzaken belemmerden jong muziektalent in Fryslân om door- of volledig uit te groeien. Talent dat wel naar boven kwam drijven bleek moeilijk te behouden in Fryslân. De werkwijze van bestaande voorzieningen sloten onvoldoende aan bij de wensen van jeugdige muzikanten. Keunstwurk greep dit gegeven aan om oplossingen te initiëren, wat resulteerde in het vernieuwende project fulkaan.

  • De naam voor fulkaan is niet willekeurig gekozen,
    maar verbeeldt de gedachtegang achter het project: van onderop borrelt talent geleidelijk naar boven, welke uiteindelijk tot uitbarsting komt. En zoals lava en as na een eruptie leidt tot een vruchtbare voedingsbodem, zal een uitbarsting van talent ook voedend werken voor nieuw talent. [groene tekst is wellicht leuk om visueel weer te geven in een apart kopje / blokje met illustratie. Dit ter beoordeling aan de vormgever.

De voornaamste doelen van Keunstwurk met fulkaan
De kansen van Fries talent vergroten, rekening houdend met het bestaande muzikale landschap, maar ruimte biedend aan innoverende ideeën en experimenten om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de wensen en behoeften van jonge muzikanten in Fryslân. Het aanwakkeren van intrinsieke motivatie bij talenten. Laten zien (aan het talent én zijn omgeving/achterban) dat ‘afwijken van de gebaande paden’ leidt tot meer zelfvertrouwen, meer vaardigheden en meer eigenheid. Dit alles biedt uiteindelijk een verrijking die niet alleen voor het talent zelf, maar ook voor zijn omgeving gunstig is.

Keunstwurk hoopte met fulkaan te zaaien, zodat op langere termijn een vruchtbare bodem zou ontstaan die aantrekkelijk is voor talent om te blijven (of naar terug te keren) en voedend zou werken voor nieuwe, aanstormende talenten. Dit met een duurzaam en zelfvoorzienend karakter. Daarmee wordt niet alleen bedoeld dat de omgeving en het klimaat voor talent zelf gunstiger is, maar de omgeving (werkwijze) die fulkaan biedt en creëert uiteindelijk wordt overgenomen door bestaande partijen - met een bescheiden ondersteunende rol vanuit Keunstwurk.

Waarom een project als fulkaan?
Visies op onderwijs, leren en talentontwikkeling wijzigen. Leerlingen krijgen meer regie en meer verantwoordelijkheden. Leerlijnen verlopen minder hiërarchisch, doordat leerlingen meer nadenken over wat zij nodig hebben en leuk vinden. Hun leerbehoeftes en leerwensen zijn verschillend. Bovendien is de wereld, mede als gevolg van nieuwe media - die snel en toegankelijk is - in rap tempo een open venster geworden. Jongeren van nu geven de voorkeur aan een mix van stijlen en werelden, zijn nieuwsgierig, onbevangen en ook enigszins ongedurig. Verbintenissen zijn veelal kortlopend, daarna willen zij weer verrast worden. Met deze wensen en eigenschappen lag het voor de hand dat er in de Friese muziekwereld ook - of in veel grotere mate dan voorheen - multidisciplinair en met crossovers gewerkt zou gaan worden. 

  • Talent is waardevol
    Een talent was in de oudheid de aanduiding voor een bepaald gewicht aan goud of zilver. Talent is dus waardevol.
    De waarde kan groot of klein zijn: meer of minder talent. Met een bepaalde begaafdheid kun je geboren worden. Maar we spreken pas van talent wanneer iemand met deze begaafdheid iets met meer effect, gemak en resultaat doet.

De fulkaan-definitie van talentontwikkeling:
Talentontwikkeling verloopt in 4 fasen. Om talent te kunnen ontwikkelen moet het eerst worden ontdekt (fase 1). Wanneer we weten over welk talent we spreken kunnen we het ontwikkelen (fase 2), verdiepen (fase 3) om het vervolgens optimaal te gebruiken (fase 4). De omgeving speelt een grote rol en kan de kinderen uitnodigen om hun talenten te benutten of hen hierin juist ontmoedigen. Binnen fulkaan wordt gesproken van talentontwikkeling  wanneer iemand in een stimulerende omgeving de ruimte, tijd en aandacht krijgt om zijn talent te verdiepen en optimaal leert te gebruiken (fase 3 en 4).  

De rolverdeling binnen fulkaan
Keunstwurk heeft in het gehele project de aanjagende en faciliterende rol ingenomen. Overkoepelend projectleider Johannes Terpstra benutte daarbij een groot netwerk en vakinhoudelijke kennis om mensen op de juiste plek in te zetten en kansrijke combinaties te initiëren. Partijen in het veld zijn voortdurend actief bij het project betrokken. Zij zijn daarbij niet alleen uitgenodigd, maar ook uitgedaagd om onder de vleugels van fulkaan anders dan anders met jonge musici aan de slag te gaan en of hen een podium te bieden.   

fulkaan in de toekomst

In het sterk veranderde culturele landschap van Fryslân is er behoefte aan bewegwijzering. Het door partijen zelf continu moeten zoeken van de weg kost energie en leidt af. Voor bestendige doorlopende leerlijnen én optimale talentontwikkeling op basis van een hoge mate van zelfredzaamheid, zijn zichtbare routes nodig die zorgen voor een soepele doorstroming. fulkaan voorziet hiermee in een duidelijke behoefte. Keunstwurk voelt zich verantwoordelijk de komende jaren de taak als wegen-, bruggenbouwer én gids op zich te nemen en wellicht de fulkaan werkwijze te verbreden naar andere kunstdisciplines.

Keunstwurk houdt daarbij de rol van pionier die initiatieven aanjaagt, faciliteert en structureert. Zij respecteert in haar aanpak waar de grenzen van betrokken partijen liggen en wil tegelijkertijd uitdagend en zinnenprikkelend bezig zijn. Omdat kunst kleur en kwaliteit geeft aan ons leven.


Het hele evaluatierapport fulkaan 2013-2016 is op aanvraag verkrijgbaar via: muziek@keunstwurk.nl