Van aanbod voor jongeren naar een culturele infrastructuur waarin jongeren zélf aan het roer staan. Keunstwurk wil binnen VLIAK de infrastructuur rondom jongerencultuur sterker maken. Niet door zelf jongerenprojecten te organiseren, maar door ervoor te zorgen dat jongeren, beleid en culturele organisaties elkaar beter weten te vinden en dat er ruimte ontstaat voor initiatieven van jongeren zelf.
Wat is Vliak?
De VLIAK-regeling (Versterking landelijke infrastructuur amateurkunst) is een landelijke subsidieregeling van het Fonds voor Cultuurparticipatie voor het versterken van de infrastructuur rond amateurkunst. De regeling loopt van 2026 tot en met 2028 en richt zich op het ontwikkelen van nieuwe manieren om amateurkunstenaars, verenigingen, groepen en culturele initiatieven beter te ondersteunen.
Keunstwurk kiest binnen VLIAK bewust voor jongeren en informele kunst
De VLIAK-regeling gaat niet alleen over het ondersteunen van bestaande culturele structuren. Keunstwurk kiest binnen deze regeling specifiek voor:
- informele kunstbeoefening, cultuur die buiten de traditionele verenigingen, instellingen en opleidingen plaatsvindt;
- jongerencultuur, de manieren waarop jongeren zelf cultuur maken, organiseren en beleven.
De gedachte daarachter is dat jongeren vaak vooroplopen in nieuwe culturele vormen. Denk aan nieuwe muziekculturen, online cultuur, urban, spoken word, makerscultuur, cross-overs tussen disciplines enzovoort.
Niet vóór jongeren bedenken wat ze nodig hebben, maar mét jongeren
Een belangrijk uitgangspunt is: jongeren moeten niet alleen doelgroep zijn, maar mede-eigenaar.
Dus niet:
“Wij hebben een mooi jongerenprogramma bedacht. Willen jullie meedoen?”
Maar eerder:
“Wat willen jullie doen? Wat missen jullie? En hoe kunnen wij ervoor zorgen dat jullie dat kunnen realiseren?”
Daarmee verschuift de rol van culturele instellingen en overheden van bedenker en uitvoerder naar facilitator en partner.
Dat vraagt iets van de bestaande culturele sector
Jongerencultuur ontwikkelt zich vaak snel, spontaan en projectmatig, buiten bestaande structuren en over de grenzen van disciplines heen. Dat vraagt om een andere manier van denken en organiseren dan we binnen overheden en culturele instellingen vaak gewend zijn. Daar werken we veelal met vaste beleidsperiodes, subsidierondes, bestaande organisaties, afgebakende disciplines en formele besluitvorming. Deze werelden sluiten niet vanzelf op elkaar aan.
Hierin ligt een belangrijke rol voor Keunstwurk weggelegd: een brug slaan tussen de dynamiek van jongerencultuur en de structuren van beleid en de culturele sector, zodat er ruimte ontstaat voor jongeren om zelf initiatief te nemen en de sector daar flexibel op kan aansluiten.
Keunstwurk ontwikkelt kennis en praktische tools
Binnen VLIAK wil Keunstwurk daarom niet alleen projecten uitvoeren, maar ook een visie, kennis en tools ontwikkelen. Eigenlijk zijn er drie partijen die met elkaar verbonden moeten worden:
Jongeren ↔ culturele aanbieders ↔ beleid/overheid
Keunstwurk helpt bijvoorbeeld om vragen te beantwoorden als:
- Hoe ontwikkel je jongerenbeleid dat daadwerkelijk aansluit bij jongeren?
- Hoe betrek je jongeren bij beleidsontwikkeling?
- Hoe geef je jongeren echte invloed in plaats van alleen inspraak?
- Hoe kunnen instellingen flexibeler inspelen op nieuwe vormen van cultuur?
- Hoe begeleid je initiatieven die vanuit jongeren zelf ontstaan?
- Hoe kunnen zulke initiatieven uiteindelijk bijdragen aan de culturele infrastructuur van Fryslân?
“Wij zullen ons inzetten om jongeren aan tafel te krijgen bij beleid en instellingen en mee te laten beslissen. Daarnaast zullen we projecten, geïnitieerd door jongeren, begeleiden ter versterking van het huidige culturele aanbod en infrastructuur.“
– Nick Veenstra, projectleider
Fryslân werkt samen met 12 provincies
De kracht van VLIAK zit niet alleen in afzonderlijke projecten, maar ook in de landelijke samenwerking tussen de twaalf provincies. Vanuit verschillende provinciale perspectieven delen we kennis, expertise en praktijkervaring en werken we gezamenlijk aan vraagstukken die in meerdere provincies spelen.
De Raad van Twaalf, waarin de provinciale steuninstellingen voor amateurkunst en cultuureducatie samenwerken, richt zich binnen VLIAK op verschillende thema’s. Daarbij gaat het onder meer om een toegankelijk en relevant ondersteuningsaanbod, de rol van cultuurcoaches en nieuwe ontwikkelingen zoals kunstmatige intelligentie (AI). Door ervaringen en kennis uit de verschillende provincies samen te brengen, werken we aan een kwalitatief sterkere en toekomstbestendige ondersteuning van amateurkunstenaars en cultuurbeoefenaars.
Meer weten over VLIAK?
De VLIAK-regeling 2026-2028 is een landelijke regeling van het Fonds voor Cultuurparticipatie. Op de officiële regelingspagina vind je de actuele voorwaarden, aanvraagdocumenten, formats en verdere informatie over de procedure.
Bekijk de officiële VLIAK-regeling van het Fonds voor Cultuurparticipatie.
Heb je vragen over de ontwikkelingen binnen de amateurkunst in Fryslân of over de rol van Keunstwurk binnen het Friese culturele netwerk? Neem dan contact op met onze adviseurs.
Wil je weten welke organisaties, verenigingen en initiatieven er in Fryslân actief zijn?
Op onze interactieve kaart vind je culturele instellingen en amateurkunstinitiatieven per gemeente en per discipline. Van muziek en zang tot dans, theater en andere vormen van amateurkunst.
Bekijk wie er actief zijn, wat er gebeurt in jouw gemeente en waar mogelijkheden liggen om elkaar te vinden en samen te werken.
Staat jouw organisatie of initiatief nog niet op de kaart? Neem dan je plek in en voeg je organisatie zelf toe.
